1. Ana Sayfa
  2. Bilim ve Teknoloji
  3. Bluetooth Low Energy Teknolojisiyle Koronavirüs Salgını Kontrol Altına Alınabilir! Peki Nedir Bu Teknoloji?

Bluetooth Low Energy Teknolojisiyle Koronavirüs Salgını Kontrol Altına Alınabilir! Peki Nedir Bu Teknoloji?

Koronavirüs salgınının yayılmasını azaltmak için kullanılan Bluetooth Low Energy teknolojisi nedir? Temas takip uygulamaları nasıl çalışıyor?

Bluetooth Low Energy teknolojisi nedir?
3

Takvimler 2019’un Aralık ayını gösterdiğinde, dünya COVID-19 adında yeni bir koronavirüs türüyle tanıştı. Merkez üssü Çin’in Wuhan kenti olan virüs, 3 ay gibi kısa bir süre içerisinde hızlıca yayılarak, Çin sınırlarını aştı ve tüm dünyayı etkisi altına aldı.

Ülkeler vaka sayılarını birbiri ardına açıklarken, virüse karşı herhangi bir aşı ya da ilacın bulunmuyor oluşu da COVID-19’dan korunmanın tek yolunu, sosyal izolasyonu sağlamak haline getirdi.

Bu noktada kısmi/tam karantina uygulamaları ve sosyal mesafenin sağlanması hayati derecede önem arz ediyor. Bunun için önleyici tedbirlere imza atan hükümetler, geliştirdikleri temas takip ve uyarı uygulamalarıyla COVID-19’a karşı gardını almaya çalışıyor.

T.C. Sağlık Bakanlığı da geliştirmiş olduğu Hayat Eve Sığar uygulamasındaki kişiler arası etkileşim durum takibi özelliğiyle sağlıklı vatandaşların, COVID-19’a enfekte olmuş kişilerle ya da yüksek risk taşıyan bireylerle temasını takip edip, gerektiğinde vatandaşları uyarabiliyor.

Peki koronavirüsün yayılmasını engellemek amacıyla tüm dünyada kullanılan bu sistemin altında nasıl bir teknoloji yatıyor?

blank
Önerilen Yazı
Apple ve Google Ortaklığında Geliştirilen COVID-19 Maruz Kalma Bildirimleri Kullanıma Sunuldu!

Dikkat ettiyseniz Hayat Eve Sığar uygulamasını cihazınıza indirip kurulum aşamasına geçtiğinizde, uygulamanın Bluetooth servislerine erişmek istediğini görürsünüz. Çünkü Hayat Eve Sığar uygulaması da dahil olmak üzere; COVID-19 pandemisiyle olan mücadelerinde tüm dünyaya örnek teşkil eden Çin, Güney Kore, Hong Kong, Singapur ve İsrail’in de geliştirmiş olduğu sistem ve uygulamalarla birlikte, Apple ve Google’ın üzerinde çalıştığı ve yakında akıllı telefonlara eklenecek olan COVID-19 temas bildirimi özelliği de dahil olmak üzere, benzer tüm uygulama ve sistemler, Bluetooth Low Energy adı verilen bir bağlantı teknolojisini kullanıyor.

Bluetooth Low Energy Teknolojisi Nedir?

Türkçesi düşük enerjili Bluetooth olan ve kısaca Bluetooth LE ya da BLE olarak bilinen Bluetooth Low Energy teknolojisi, klasik Bluetooth’un daha az güç tüketen bir spesifikasyonudur. 2010 yılında Bluetooth Özel İlgi Grubu (Bluetooth SIG) tarafından duyurulan Bluetooth 4.0 protokolü ile birlikte karşımıza çıkan bu teknoloji, aynı zamanda “Bluetooth Smart” olarak da anılıyor.

Özellikle nesnelerin interneti (IoT) için önem taşıyan Bluetooth Low Energy protokolü, büyük miktarda veri alışverişine ihtiyaç duyulmadığı durumlarda kullanılıyor. Örneğin; yanına gittiğinizde kapı kilidi otomatik olarak açılan yeni nesil otomobillerde ve anahtarlarında, Bluetooth Low Energy teknolojisine yer verilmektedir.

BLE, düşük maliyetli oluşu ve yalnızca bağlantı başlangıcında aktif olarak, devamında uyku moduna geçmesiyle de enerji verimliliği yüksek bir kablosuz bağlantı teknolojisi olarak karşımıza çıkıyor. Tüm bu özelliklerle birlikte, düşük enerjili Bluetooth protokolü, bugün birçok cihazda kendine yer bulan teknolojiler arasında.

Koronavirüsle mücadele kapsamında geliştirilen temas izleme uygulamalarında, Bluetooth Low Energy teknolojisi kullanıldığını ve bu teknolojinin ne olduğunu öğrendiğimize göre, şimdi de bu uygulamaların Bluetooth bağlantısıyla başkalarıyla olan temaslarımızı nasıl izlediğine yakından bakalım.

Bluetooth ile konum belirleme
Beacon’lardan gönderilen sinyaller aracılığıyla kapalı mekanlarda konum takibi yapılabiliyor.

Bluetooth ile Konum Belirleme Nasıl Yapılır?

Günümüzde birçok cihazda bulunan küresel konumlandırma sistemleri (GPS teknolojisi) açık alanlarda konumlandırma amacıyla etkin bir şekilde kullanılıyor.

GPS, açık alanlarda başarılı sonuçlar verse de uydu sinyallerinin bina içinde ilerleyememesi sebebiyle kapalı mekanlarda aynı hassasiyetle kullanılamıyor. Bu sebeple kapalı alanlarda konum tespiti için çeşitli teknolojiler bulunuyor. Bluetooth Low Energy de iç mekan konumlandırma çözümlerinden bir tanesi. Peki Bluetooth Low Energy ile konum tespiti nasıl yapılıyor?

Bu noktada Beacon adı verilen cihazlar devreye giriyor. Nasıl ki bir deniz feneri, gemilerin yönünü tayin edebilmesi için düzenli aralıklarda ışık yayıyorsa, Beacon’lar da aynı şekilde düzenli olarak harfler ve sayılardan oluşan Bluetooth sinyalleri yayarak, etrafındaki cihazlara varlıklarını duyuruyor.

Bu sistemin çalışma mantalitesi ise şu şekilde:

  1. Beacon periyodik olarak tüm BLE destekleyen cihazların alabileceği bir sinyal gönderir. Bu sinyallerin içerisinde cihazın kimlik bilgisini (ID) ve gönderilen sinyalin kalitesini (RSSI) içeren çeşitli Bluetooth meta verileri bulunur.
  2. Alıcı durumundaki cihazlar Beacon’ın gönderdiği mesajı alır ve çözümler.
  3. Alıcı aygıt, mesajın içindeki RSSI bilgisine ve kendisi mesajı alırken ölçümlediği RSSI bilgisine göre Beacon’a olan uzaklığını yaklaşık olarak hesaplar.
  4. Alıcı, kimlik bilgisine göre de hangi nesneye/ürüne/reyona yaklaştığını öğrenir.

Uygulamalar hesaplama ile edinilen bu yakınlık bilgisine göre aksiyon alabiliyor. Örneğin müşteri markette bir reyona yaklaşmış ise akıllı telefonuna ilgisini çekebilecek ürünlerle ilgili mesaj gönderilebilir veya başka bir senaryoda, ziyaretçi müzede bir esere yaklaştığında o eser ile ilgili bilgiler ziyaretçiye sunulabilir.

Doğrudan Konum Tespiti Yapılmıyor!

Günümüzde market, müze, hastane, AVM gibi yerlerde kullanılan bu konumlandırma çözümünde, sinyallerin kalitesinden edinilen yakınlık bilgisine göre konum tespiti sağlanıyor. Dolayısıyla doğrudan Bluetooth üzerinden konum tespitinin mümkün olmadığını belirtmekte fayda var. Zira bu sistemde konum tespiti, kapalı mekanlarda sabit bir yere yerleştirilen ve konum bilgileri daha önceden tanımlanan Beacon’lara olan yakınlık ile saptanıyor.

Bir cihazın konumunun direkt olarak Bluetooth aracılığıyla tespit edilemiyor olması, konu mahremiyet ve gizlilik olduğunda, bu sistemi diğer konumlandırma çözümlerine göre tercih sebebi yapıyor.

COVID-19 ile mücadele kapsamında geliştirilen birçok temas takip uygulaması da özellikle kullanıcı mahremiyetinin sağlanabilmesi için bu teknolojiden istifade ediyor. Ancak buradaki haberleşme akıllı telefonlar arasında oluyor. Yani arada bir Beacon bulunmuyor.

Cihazlar birbirlerine gönderdikleri Bluetooth sinyalleriyle, anonim olarak hangi cihazlarla sinyal alışverişinde bulunduğunun bilgisini tutuyor. Yani sadece Anıl ile Burak’ın bir araya geldiği bilgisi elde ediliyor. Böylelikle, herhangi bir şekilde lokasyon bilgisine erişmeden, bireylerin birbirleriyle olan teması izlenebiliyor.

İlginizi Çekebilir: Apple ve Google Tarafından Geliştirilen COVID-19 Temas Bildirimi Özelliğinin Nasıl Çalıştığına, Bir Örnek Olay ile Yakından Bakalım!

Yorum Yap

Yorum Yap